Chris Nederhorst – Oprichter van Royal Health Foam, matrasontwikkelaar en specialist in koud- en traagschuim. 38 jaar vakkennis en ervaring in het beddenvak, waarvan 28 jaar als matrasproducent.
Een matras moet aan brandveiligheidseisen voldoen — dat is terecht, want een smeulende matras is een van de gevaarlijkste bronnen van woningbranden. De vraag is niet óf een matras brandveilig moet zijn, maar hóe fabrikanten dat oplossen. En juist in dat "hoe" schuilt een verborgen risico dat de meeste kopers niet kennen: in Nederland en de EU is er geen wettelijke verplichting om matrassen chemisch te behandelen, maar in delen van de wereld wél. En van matrassen die van buiten de EU worden geïmporteerd, weet vrijwel niemand precies wat erin zit.
Wat brandvertragers doen — en wat ze kosten
Brandvertragers vertragen het moment waarop een product vlam vat, of vertragen de verspreiding van de brand. Klassieke, veelgebruikte varianten zijn broom-, chloor- en fosforhoudende verbindingen. Een deel daarvan — met name gebromeerde stoffen zoals pentaBDE — is inmiddels wetenschappelijk in verband gebracht met kankerverwekkendheid, hormoonverstoring en slechte afbreekbaarheid in het milieu. PentaBDE is sinds 2020 in de EU verboden onder de POP-verordening. In de Verenigde Staten wordt dezelfde stof in sommige schuimproductie nog altijd toegepast.
Dat verschil is geen toeval. Het komt voort uit hoe brandveiligheid wettelijk is ingevuld — en dat verschilt fundamenteel per regio.
Hoe drie regio's het oplossen
Verenigde Staten. Voor matrassen geldt de federale norm 16 CFR 1633: een zware open-vlamtest. Fabrikanten voldoen hieraan doorgaans met een fysieke brandbarrière rond het matras, niet met chemicaliën in het schuim zelf. Het probleem: er is geen wettelijke verplichting om te melden welke stoffen in die barrière zitten. Voor meubels (niet matrassen) gold decennialang de Californische norm TB117, die feitelijk de facto de Amerikaanse standaard werd — en die tot 2013 vrijwel dwong tot chemisch behandeld schuim. Sinds de herziening naar TB117-2013 is dat niet meer nodig, en sinds 2020 verbiedt Californië zelfs de meeste brandvertragende chemicaliën in nieuwe matrassen en meubels. Andere Amerikaanse staten kennen die verboden niet.
Verenigd Koninkrijk en Ierland. Hier geldt een wettelijke vérplichting om meubels en bedden chemisch te behandelen tegen brand. Dat is een uitzonderingspositie binnen Europa — een Brits of Iers bed kan dus chemisch behandeld zijn op een manier die in Nederland nooit verplicht is.
Europese Unie. Er bestaat geen EU-brede verplichting om brandvertragers in matrassen te verwerken. Chemische stoffen worden geregeld via de REACH-verordening: het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) beheert een kandidaatslijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen, die vervolgens beperkt of verboden kunnen worden. Dat is een zorgvuldig, maar traag en reactief systeem — een stof staat pas op de lijst nadat het risico is aangetoond, niet vooraf.
Het echte gat: wat er gebeurt vóór de grens
Regelgeving zegt iets over wat mág. Het zegt niets over wat er daadwerkelijk gecontroleerd wordt, zeker niet bij import van buiten de EU.
Twee concrete risico's, los van elkaar:
Biociden in transportcontainers. Matrassen en kussens die per zeecontainer uit Azië worden geïmporteerd, reizen vaak in containers die tegen ongedierte zijn behandeld met bestrijdingsmiddelen als fosfine, chloorpicrine en 1,2-dichloorethaan. Deze stoffen kunnen in het schuim en textiel van het product migreren — een risico dat niets te maken heeft met de matras zelf, maar met de logistieke keten eromheen.
Ontbrekende controle bij de bron. In een deel van de productielanden, waaronder China, is er geen sluitende, controleerbare norm voor de exacte samenstelling van schuim en textiel. Dat betekent niet automatisch dat elk geïmporteerd matras schadelijke stoffen bevat — het betekent dat niemand in de keten met zekerheid kan zeggen wélke stoffen erin zitten, omdat er simpelweg geen verplichte, onafhankelijke toetsing plaatsvindt vóór het product de EU binnenkomt.
Dat gebrek aan controle is breder dan matrassen alleen, maar wel illustratief: in 2025 ging 53% van alle meldingen op het Europese Safety Gate-waarschuwingssysteem over chemische risico's, vaak bij producten van e-commerceplatforms. Uit onderzoek van de Consumentenbond bleek dat zeventig procent van geteste producten van platforms als Shein en Temu niet aan EU-veiligheidsnormen voldeed. De Europese markttoezichtverordening (2019/1020) geeft toezichthouders wel de bevoegdheid om producten in beslag te nemen bij een vermoeden van risico, maar de controle is risicogebaseerd en steekproefsgewijs — geen verplichte keuring per zending. De volledige afschaffing van de douanevrijstelling voor kleine zendingen (onder €150) wordt pas vanaf 2028 verwacht.
Kortom: de wet bestaat, maar de handhaving aan de grens loopt jaren achter op de omvang van de import.
Wat wij bij Royal Health Foam anders doen
Bij Royal Health Foam werken we uitsluitend met Eupen-schuim, gecertificeerd op afwezigheid van zware metalen, verboden kleurstoffen en kankerverwekkende stoffen via het LGA-keurmerk, en getoetst op hygiëne en veiligheid via het HygCen-certificaat. Onze lijmverbinding is SIMALFA®, een lijm op waterbasis — géén oplosmiddelbased lijm, wat direct de blootstelling aan vluchtige stoffen tijdens en na productie beperkt. Het matrastextiel is Tencel van Mattes & Ammann, ademend en zonder synthetische coating.
Dat is geen marketingclaim maar een keuze die zich laat herleiden tot leverancier, certificaat en productieproces — precies het soort verifieerbare herkomst dat bij geïmporteerde matrassen vaak ontbreekt. Wij produceren bovendien in eigen fabriek in Scheveningen, wat betekent dat er geen tussenschakel, geen zeecontainer en geen onbekende toeleveringsketen tussen grondstof en eindproduct zit.
Chemische brandbehandeling passen wij nooit toe op consumentenmatrassen. Alleen bij medische en zorgtoepassingen, waar een norm als Crib 5 een harde eis is — bijvoorbeeld bij inrichtingen met een verhoogd brandrisico — voldoen wij aan die specifieke, functionele vereiste. Dat onderscheid is bewust: een consument die thuis slaapt heeft een fundamenteel andere risicoafweging dan een zorginstelling die aan brandveiligheidsvoorschriften moet voldoen, en wij passen de oplossing toe die bij die context hoort — niet standaard overal dezelfde chemie.
Waar u als koper op kunt letten
- Vraag naar het specifieke certificaat (LGA, HygCen, CertiPUR of Oeko-Tex Standard 100) en wat dat certificaat precies test — niet elk keurmerk dekt dezelfde stoffen.
- Vraag naar het land van productie én het land van eindassemblage; import via meerdere schakels maakt herkomst moeilijker te herleiden.
- Wees kritisch bij zeer lage prijzen in combinatie met snelle levering vanuit het buitenland — dat wijst vaak op een lange, ondoorzichtige importketen.
- Laat een nieuw matras enkele dagen goed ventileren, ongeacht het keurmerk.
