Slaap en mentale gezondheid zijn zo nauw met elkaar verbonden dat het moeilijk is te bepalen wat de oorzaak is en wat het gevolg. Is het het slaap te kort wat voor depressie klachten zorgt of is het de depressiviteit die voor slaap klachten zorgt? Slaaptekort verhoogt het risico op depressie, angststoornissen en burnout. En depressie en angst verstoren op hun beurt de slaap. Het is een wisselwerking die zichzelf kan versterken als er niet actief wordt ingegrepen.
Tijdens de REM-slaap verwerkt het brein emotionele ervaringen. Dit is een actief neurobiologisch proces waarbij de emotionele lading van herinneringen wordt gereduceerd — slaap functioneert letterlijk als een vorm van emotionele verwerking. Bij slaaptekort loopt dit proces achter en worden emotionele prikkels heviger ervaren. Een goed slaapsysteem is geen behandeling voor mentale gezondheidsproblemen — daarvoor is professionele hulp noodzakelijk. Maar het is de basis waarop herstel en welzijn rusten. Zonder die basis werken andere interventies minder goed.